Co się wydarzyło?
2 października 2026 r. w dokumentacji projektu UC77 opublikowano stanowisko Ministerstwa Klimatu i Środowiska do uwag zgłoszonych w uzgodnieniach. To kolejny etap prac nad polskim wdrożeniem dyrektywy o efektywności energetycznej EED (UE) 2023/1791.
Na dzień tej publikacji UC77 pozostaje projektem. Odpowiedzi resortu pokazują kierunek prac, ale nie zastępują uchwalonej i ogłoszonej ustawy. Dla firm najważniejsza jest planowana zmiana kryterium: o nowych wymaganiach ma decydować zużycie energii. Status MŚP sam w sobie nie będzie wystarczał do wyłączenia z ich zakresu.
Dwa progi zużycia i dwa rodzaje działań
Art. 11 EED i założenia polskiego projektu wskazują średnie roczne zużycie energii z trzech poprzednich lat, z uwzględnieniem wszystkich nośników. Poniższy podział opisuje kierunek nowych wymagań; obecną kwalifikację krajową trzeba sprawdzić osobno.
| Średnie roczne zużycie | Kierunek wymagań EED / UC77 |
|---|---|
| Do 10 TJ włącznie | Brak obowiązku audytu lub systemu wyłącznie z tych progów. Nadal sprawdź obecne przepisy krajowe. |
| Powyżej 10 TJ do 85 TJ włącznie | Audyt energetyczny przedsiębiorstwa co najmniej raz na 4 lata, jeżeli firma nie wdrożyła właściwego systemu zarządzania energią. |
| Powyżej 85 TJ | Certyfikowany system zarządzania energią, np. zgodny z ISO 50001. Sam jednorazowy audyt nie zastępuje systemu. |
To nie jest tylko rachunek za prąd
10 TJ odpowiada około 2,78 GWh, a 85 TJ około 23,61 GWh. Są to wartości energii, nie kwoty wydatków. W ocenie trzeba uwzględnić odpowiednie zużycie energii elektrycznej, gazu, ciepła i paliw, także wykorzystywanych w transporcie.
Najpierw ustal zakres przedsiębiorstwa i źródła danych. W organizacji z wieloma obiektami, spółkami lub najemcami sam rachunek wystawiony na jedną jednostkę nie rozstrzyga, komu przypisać całe zużycie. Refaktury i dane z podliczników trzeba uzgodnić, aby nie policzyć tej samej energii dwukrotnie. Nie sumuj automatycznie całej grupy kapitałowej bez sprawdzenia podstawy i granic kwalifikacji.
Co oznacza audyt, a co wdrożenie ISO 50001?
Audyt energetyczny przedsiębiorstwa służy rozpoznaniu zużycia oraz możliwości poprawy efektywności. Powinien dawać podstawę do wyboru działań i oceny potencjalnych oszczędności.
System zarządzania energią oznacza stały sposób pracy: odpowiedzialność, przegląd energetyczny, cele, wskaźniki, monitoring i ocenę wyników. ISO 50001 jest standardem takiego systemu. Wymóg certyfikowanego systemu oznacza także udział niezależnej jednostki certyfikującej. Sam dokument z nazwą ISO ani posiadanie innego certyfikatu, np. ISO 9001, nie potwierdza spełnienia wymagań energetycznych.
Praktyczna rekomendacja AK: jeżeli zużycie przekracza 85 TJ, zacznij od oceny gotowości danych i organizacji. Materiały z wcześniejszego audytu mogą być punktem wyjścia do systemu, ale zakres ich wykorzystania trzeba sprawdzić.
Terminy: oddziel dyrektywę od polskich przepisów
EED wskazuje 11 października 2026 r. dla pierwszego audytu w nowym modelu oraz 11 października 2027 r. dla systemu zarządzania energią. To terminy zapisane w dyrektywie, skierowanej do państw członkowskich.
Termin konkretnej polskiej firmy trzeba ustalić na podstawie właściwych przepisów krajowych i ich regulacji przejściowych. Nie wyznaczamy go przez automatyczne dodanie dwóch lat do planowanej daty przyjęcia projektu. Przyjęcie projektu przez rząd, uchwalenie ustawy i jej wejście w życie to różne zdarzenia.
Samo opublikowanie odpowiedzi resortu nie uruchamia nowego terminu dla przedsiębiorstwa. Przed zatwierdzeniem harmonogramu audytu lub certyfikacji potwierdź aktualny tekst ustawy i przepisy przejściowe.
Dotychczasowy obowiązek audytu nadal wymaga sprawdzenia
Obecne polskie przepisy przewidują audyt energetyczny przedsiębiorstwa co cztery lata dla przedsiębiorców spoza ustawowego wyłączenia mikro, małych i średnich. Zwolnienie związane z systemem zarządzania energią lub EMAS ma określone warunki, w tym przeprowadzenie audytu w ramach systemu.
Oczekiwanie na UC77 nie jest podstawą do odłożenia istniejącego terminu. Firma powinna sprawdzić ostatni audyt, jego zakres i zawiadomienie URE, równolegle przygotowując się do nowych kryteriów.
Od czego zacząć w firmie?
Nie trzeba zaczynać od nowego formularza. Zbierz istniejące zestawienia mediów, paliw i wcześniejsze audyty, a następnie ustal konkretne braki. Oddziel kwalifikację obowiązku od gotowości do jego wykonania.
W Akademii Klimatu pomagamy uporządkować dane, ocenić zakres audytu oraz przygotowanie organizacji do zarządzania energią. Napisz, jakie obiekty i nośniki obejmuje Twoja firma oraz czy masz wcześniejszy audyt. Ustalimy właściwy następny krok.
Materiały tego wydania
Źródła: RCL — UC77, uzgodnienia i stanowisko MKiŚ z 2.10.2026KPRM — założenia UC77 i progi zużyciaEUR-Lex — EED 2023/1791, art. 11MKiŚ — dotychczasowy obowiązek audytu